Thính lực biểu thị khả năng nghe của tai, được đánh giá dựa trên tần số và cường độ âm thanh mà tai có thể tiếp nhận.
1. Thính lực là gì?
Thính lực (sức nghe) thể hiện khả năng tai tiếp nhận âm thanh ở hai khía cạnh:
• Tần số – đo bằng Hz (hertz): cho biết âm cao hay thấp.
• Cường độ – đo bằng dB (decibel): cho biết âm mạnh hay yếu.
Thính lực có thể suy giảm bởi nhiều yếu tố như tuổi tác, tiếng ồn, bệnh lý hoặc chấn thương tai. Tùy mức độ, người nghe kém có thể cải thiện bằng các thiết bị hỗ trợ như máy trợ thính hoặc ốc tai điện tử.
2. Thính lực hoạt động như thế nào?
Tai gồm 3 phần chính, mỗi phần đảm nhiệm một vai trò trong việc chuyển âm thanh thành tín hiệu điện đưa lên não:
• Tai ngoài
Gồm vành tai và ống tai ngoài.
👉 Nhiệm vụ: thu thập âm thanh và hướng chúng vào màng nhĩ, làm màng nhĩ rung.
• Tai giữa
Gồm màng nhĩ, hòm nhĩ, chuỗi xương con (xương búa – xương đe – xương bàn đạp), vòi Eustache.
👉 Nhiệm vụ: khuếch đại và truyền rung động vào ốc tai.
👉 Vòi nhĩ: cân bằng áp suất và dẫn dịch từ tai giữa xuống mũi.
• Tai trong
Gồm ốc tai, tiền đình và các ống bán khuyên.
👉 Nhiệm vụ: ốc tai chuyển rung động thành tín hiệu điện truyền lên não; tiền đình – bán khuyên giúp giữ thăng bằng và định hướng.
3. Tại sao thính lực quan trọng?
Thính lực tốt giúp:
• Giao tiếp rõ ràng.
• Nhận biết nguy hiểm và tương tác môi trường.
• Cải thiện ghi nhớ và khả năng tiếp thu thông tin.
Nghiên cứu cho thấy suy giảm thính lực có thể:
• Tăng nguy cơ mất trí nhớ hoặc Alzheimer.
• Gây cô lập xã hội, giảm chất lượng cuộc sống.
• Ảnh hưởng tâm lý, dẫn đến stress hoặc trầm cảm.
4. Chỉ số thính lực bình thường
• Về tần số (Hz)
Tai người nghe trong khoảng 20 – 20.000Hz:
• 20–200Hz: âm trầm như tiếng sóng, tiếng động cơ.
• 200–2.000Hz: tai nghe rõ nhất, gồm chủ yếu tiếng nói.
• 2.000–20.000Hz: âm cao như tiếng chim; khả năng nghe giảm dần theo tuổi.
Giọng nói người chủ yếu nằm trong 200–4.000Hz.
• Về cường độ âm thanh (dB)
Tai người nghe từ 0 – 130dB:
• 0–80dB: an toàn cho tai.
• 80–90dB: bắt đầu gây khó chịu và có thể gây hại.
• >90dB: nguy hiểm nếu tiếp xúc lâu.
• >140dB: mức gây tổn thương tai ngay lập tức.
Ngưỡng nghe bình thường: 0–20dB
Nếu ngưỡng nghe >20dB → được xem là suy giảm thính lực.
5. Một số ví dụ về cường độ âm thanh
• Tiếng lá xào xạc: 20dB
• Tiếng thì thầm: 30dB
• Trò chuyện bình thường: 60dB
• Xe cộ lưu thông: 60–100dB
• Công trường xây dựng: 90–100dB
• Động cơ máy bay cất cánh: 120dB
Lưu ý: cường độ âm sẽ thay đổi tùy khoảng cách với nguồn âm.